Một nhà sáng tạo nội dung trên YouTube vừa đệ đơn kiện công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo Runway AI tại Tòa án Liên bang Khu vực Trung tâm California, cáo buộc doanh nghiệp này thu thập trái phép video trên nền tảng YouTube để phục vụ huấn luyện hệ thống tạo video bằng AI.
Cáo buộc vượt rào bảo vệ công nghệ của YouTube
Nguyên đơn là David Vance Gardner, một YouTuber sinh sống tại hạt Los Angeles, cho rằng Runway đã sử dụng các công cụ thu thập dữ liệu tự động để tải xuống hàng loạt video từ YouTube, bất chấp các biện pháp bảo vệ kỹ thuật của nền tảng này.
Theo nội dung đơn kiện trong vụ Gardner v. Runway AI, Inc., Runway bị cáo buộc đã “vượt qua các biện pháp kiểm soát truy cập” của YouTube, vi phạm Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số của Hoa Kỳ, tức Digital Millennium Copyright Act, đồng thời vi phạm Luật Cạnh tranh Không lành mạnh của bang California.
Gardner cho biết ông sở hữu một hoặc nhiều kênh YouTube, đăng tải các tác phẩm nghe nhìn có bản quyền. Theo cơ chế thông thường, người xem chỉ có thể xem video trên nền tảng YouTube kèm quảng cáo nếu có, nhưng không được tải xuống tệp gốc. Tuy nhiên, Runway bị cho là đã sử dụng công nghệ “scraping” để sao chép trực tiếp các tệp đa phương tiện này nhằm phục vụ huấn luyện sản phẩm AI thương mại.
Huấn luyện mô hình Gen-3 từ dữ liệu không được phép
Đơn kiện nêu rõ nội dung video bị thu thập đã được sử dụng để đào tạo hệ thống AI của Runway, bao gồm sản phẩm “Gen-3”, một mô hình chuyên tạo nội dung đa phương tiện từ yêu cầu của người dùng.
Nguyên đơn khẳng định các nhà sáng tạo nội dung không hề đồng ý cho việc sử dụng tác phẩm của mình vào mục đích thương mại như vậy và cũng không nhận được bất kỳ khoản thù lao nào.
Gardner đề nghị tòa án cho phép vụ việc được xét xử dưới hình thức kiện tập thể, đại diện cho nhóm chủ sở hữu quyền có video bị thu thập trái phép. Đồng thời yêu cầu tòa đưa ra tuyên bố về hành vi vi phạm, phán quyết bồi thường thiệt hại theo luật định, ban hành lệnh cấm nhằm ngăn chặn hành vi xâm phạm tiếp diễn và thanh toán chi phí luật sư.
Làn sóng kiện tụng AI ngày càng gia tăng
Vụ kiện nhằm vào Runway là một phần trong làn sóng tranh chấp bản quyền giữa các nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp phát triển AI. Trước đó, nhiều YouTuber đã đệ đơn kiện các tập đoàn công nghệ lớn như OpenAI, Nvidia, Snap Inc., Meta Platforms và ByteDance với cáo buộc tương tự.
Trong một vụ kiện khác cũng tại California, nhóm YouTuber gồm các nhà sáng tạo đứng sau kênh h3h3 Productions, cùng hai kênh MrShortGame Golf và Golfholics, đã bổ sung Snap vào danh sách bị đơn. Họ cáo buộc Snap sử dụng bộ dữ liệu quy mô lớn HD-VILA-100M, vốn được thiết kế cho mục đích học thuật và nghiên cứu, để huấn luyện các tính năng AI thương mại như “Imagine Lens”.
Các nguyên đơn cho rằng để khai thác bộ dữ liệu này vào mục đích thương mại, Snap đã lách các hạn chế công nghệ, điều khoản dịch vụ và giới hạn cấp phép của YouTube. Vụ kiện yêu cầu bồi thường theo luật định và lệnh cấm vĩnh viễn nhằm chấm dứt hành vi vi phạm.
Hơn 70 vụ kiện liên quan đến AI và bản quyền
Theo tổ chức phi lợi nhuận Copyright Alliance, đã có hơn 70 vụ kiện vi phạm bản quyền được đệ trình chống lại các công ty AI, trải rộng từ lĩnh vực xuất bản, báo chí, mỹ thuật đến nội dung do người dùng tạo.
Một số vụ việc đã có phán quyết có lợi cho doanh nghiệp công nghệ, trong khi một số khác kết thúc bằng thỏa thuận dàn xếp và bồi thường. Tuy nhiên, phần lớn các vụ kiện vẫn đang trong quá trình tố tụng, phản ánh sự căng thẳng ngày càng gia tăng giữa giới sáng tạo nội dung và các nhà phát triển AI xoay quanh vấn đề dữ liệu huấn luyện.
Hiện phía Runway, Gardner và đại diện của YouTube chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc. Diễn biến tiếp theo của vụ kiện được giới quan sát đánh giá có thể tạo thêm tiền lệ quan trọng trong việc xác lập ranh giới pháp lý giữa khai thác dữ liệu công khai và xâm phạm quyền tác giả trong kỷ nguyên AI tạo sinh.
Nhanhieuviet (Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ - Link gốc)
