Tòa án Bắc California vừa bác đơn kiện của cố nhiếp ảnh gia Blaine Harrington III, khẳng định Pinterest được bảo vệ bởi điều khoản "lá chắn an toàn" của Luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số (DMCA) khi hiển thị hình ảnh qua email và thông báo đẩy.
Tòa án Quận Liên bang Bắc California, Mỹ, ngày 6/1 vừa qua (giờ địa phương) đã ra phán quyết chấp nhận yêu cầu xét xử tóm tắt theo hướng có lợi cho Công ty Pinterest trong vụ kiện vi phạm bản quyền do đại diện di sản của một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp khởi kiện. Tòa cho rằng nền tảng mạng xã hội này được bảo vệ theo cơ chế “safe harbor”, hay lá chắn an toàn, của Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số, DMCA.
Trước đó, nguyên đơn là bà Maureen Harrington, người thừa kế di sản của nhiếp ảnh gia Blaine Harrington III, đã nộp đơn kiện tập thể đối với Pinterest, cáo buộc công ty trực tiếp xâm phạm bản quyền khi hiển thị các bức ảnh có bản quyền trong thông báo gửi tới người dùng bên ngoài nền tảng. Trọng tâm vụ việc xoay quanh câu hỏi liệu các thông báo qua email, trong ứng dụng và thông báo đẩy trên thiết bị di động của Pinterest, có chứa hình ảnh bản quyền, có nằm ngoài phạm vi bảo vệ của DMCA hay không.
Vụ kiện này diễn ra trong bối cảnh trước đó một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp khác là Harold Davis cũng từng khởi kiện Pinterest với cáo buộc tương tự. Trong vụ Davis, tòa án đã kết luận rằng việc Pinterest hiển thị các tác phẩm do người dùng tải lên gần các quảng cáo trên nền tảng của mình được DMCA bảo vệ, đồng thời cho rằng nguyên đơn không chứng minh được Pinterest có đủ yếu tố “biết” về hành vi xâm phạm để cấu thành trách nhiệm xâm phạm gián tiếp.
Trong vụ Harrington, tòa án bắt đầu phân tích bằng việc xem xét liệu hành vi của Pinterest có được coi là “lưu trữ theo chỉ đạo của người dùng” theo Điều 512(c) của DMCA hay không. Tòa thừa nhận rằng Tòa phúc thẩm Khu vực 9 trước đây chưa từng trực tiếp giải quyết câu hỏi liệu các thông báo có thuộc phạm vi này hay không, nhưng đã từng xác định rằng các hoạt động “nhằm tăng cường khả năng tiếp cận các bài đăng” có thể đủ điều kiện hưởng bảo vệ safe harbor. Theo đó, tòa cho rằng các thông báo của Pinterest, vốn chứa các đường liên kết dẫn đến nội dung trên nền tảng, là một dạng quy trình “tạo điều kiện truy cập”.
Tòa án cũng nhận định rằng “dường như không có nhiều khác biệt giữa việc hiển thị nội dung vi phạm qua trình duyệt web, vốn đã được hưởng safe harbor trong vụ Davis, và việc hiển thị qua email”. Trong cả hai trường hợp, dịch vụ của Pinterest đều cung cấp một liên kết, khi người dùng nhấp vào sẽ yêu cầu hình ảnh từ máy chủ của Pinterest và hiển thị nội dung đó. Do vậy, không có lý do rõ ràng để cho rằng hình thức hiển thị thứ nhất phát sinh “do việc lưu trữ theo chỉ đạo của người dùng” còn hình thức thứ hai thì không.
Nguyên đơn Harrington lập luận rằng vì hành vi xâm phạm bị cáo buộc không xảy ra trực tiếp trên website của Pinterest nên không thể coi là “tăng cường khả năng tiếp cận”, từ đó không được bảo vệ. Tuy nhiên, tòa cho rằng lập luận này không thuyết phục, bởi Tòa phúc thẩm Khu vực 9 không hề có ý định giới hạn safe harbor chỉ trong các trường hợp hiển thị vi phạm trên chính website của nhà cung cấp dịch vụ. Ngược lại, tòa xác định việc Pinterest hiển thị các “Pin” thông qua thuật toán, kể cả trong các thông báo, vẫn thuộc con đường thứ hai của khái niệm “lưu trữ” như đã được giải thích trong các án lệ trước đó.
Tòa cũng xem xét lập luận của Harrington cho rằng vẫn tồn tại các tranh chấp thực tế quan trọng khiến không thể xét xử tóm tắt. Cụ thể, nguyên đơn cho rằng các thông báo của Pinterest có chứa quảng cáo. Tuy nhiên, tòa cho rằng chi tiết này không mang tính quyết định, bởi “các tòa án chưa từng từ chối áp dụng safe harbor chỉ vì nhà cung cấp dịch vụ có hiển thị quảng cáo song song với nội dung do người dùng tải lên”. Harrington cũng cho rằng các thông báo của Pinterest hiển thị hình ảnh bằng các phương thức khác ngoài liên kết, nhưng tòa kết luận rằng cáo buộc này không được chứng minh bằng chứng cứ.
Một vấn đề quan trọng khác là liệu Pinterest có “biết thực tế” hoặc có “dấu hiệu rõ ràng”, còn gọi là red flag knowledge, về hành vi xâm phạm hay không. Tòa nhấn mạnh rằng gánh nặng chứng minh thuộc về chủ sở hữu bản quyền. Pinterest khẳng định không có bằng chứng nào cho thấy họ có kiến thức cần thiết về hành vi xâm phạm, trong khi phía Harrington không đưa ra được chứng cứ hay lập luận phản bác. Tòa lưu ý rằng bằng chứng duy nhất liên quan cho thấy Pinterest không hề có kiến thức thực tế, bởi Harrington chưa từng gửi thông báo gỡ bỏ hay bất kỳ liên hệ nào để xác định nội dung bị cho là vi phạm.
Ngoài ra, tòa còn phân tích liệu Pinterest có thu được “lợi ích tài chính trực tiếp từ hành vi xâm phạm” và có “quyền và khả năng kiểm soát” hành vi đó hay không. Phán quyết làm rõ rằng nhà cung cấp dịch vụ phải chứng minh mình không nhận lợi ích tài chính trực tiếp và không có quyền, khả năng kiểm soát theo nghĩa pháp lý. Tòa cho rằng việc Pinterest kiểm soát thuật toán và quảng cáo không “cấu thành loại kiểm soát cần thiết để làm mất hiệu lực bảo vệ safe harbor”. Quan điểm này phù hợp với phán quyết trong vụ Davis, nơi tòa từng xác định mối liên hệ giữa thuật toán và quảng cáo của Pinterest là không đủ để chứng minh “quyền và khả năng kiểm soát” đối với hành vi hiển thị bị cáo buộc vi phạm.
Về yếu tố lợi ích tài chính, tòa không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy Pinterest thu được lợi ích trực tiếp từ hành vi xâm phạm. Theo tòa, một lợi ích tài chính “trực tiếp” đòi hỏi phải có “một phần doanh thu có thể quy kết một cách rõ ràng cho chính nội dung vi phạm đang được xem xét”. Lập luận cho rằng việc tăng lượng người xem chung của nền tảng từ nội dung bị cáo buộc vi phạm là đủ đã bị bác bỏ. Tòa cũng không thấy bằng chứng cho thấy Pinterest tiếp thị với các nhà quảng cáo dựa trên việc nền tảng chứa nội dung vi phạm, hay rằng Pinterest có “khối lượng lớn” nội dung vi phạm.
Từ các phân tích trên, tòa án kết luận rằng Pinterest đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được hưởng cơ chế bảo vệ safe harbor theo DMCA, đồng thời chấp nhận yêu cầu xét xử tóm tắt và tuyên Pinterest thắng kiện.
Nhanhieuviet (Theo Cục Sở hữu Trí tuệ - Link gốc)
