Một cuộc điều tra mới của The Verge đã đặt dấu hỏi lớn về hiệu quả kiểm soát bản quyền của nền tảng tạo nhạc bằng AI Suno. Dù công ty này tuyên bố không cho phép sử dụng nội dung có bản quyền, thực tế cho thấy các cơ chế “gác cổng” có thể bị qua mặt một cách tương đối dễ dàng.
Theo đó, Suno Studio, công cụ thuộc gói thuê bao trả phí, cho phép người dùng tải lên bản nhạc để chỉnh sửa hoặc tạo bản cover. Hệ thống được thiết kế để phát hiện và ngăn chặn việc sử dụng trái phép các ca khúc có bản quyền. Tuy nhiên, chỉ với những thao tác đơn giản trên phần mềm miễn phí như Audacity, ví dụ thay đổi tốc độ phát hoặc chèn nhiễu trắng vào đầu và cuối bản nhạc, người dùng có thể vượt qua bộ lọc này.
Sau khi tải lên, người dùng có thể khôi phục lại tốc độ ban đầu và cắt bỏ nhiễu ngay trong Suno Studio, từ đó biến ca khúc gốc thành “hạt giống” để AI tạo ra phiên bản mới. Kết quả là những bản nhạc có mức độ tương đồng cao với bản gốc, đôi khi khó phân biệt với các bản thu thay thế hoặc bản B-side nếu chỉ nghe qua.
Không chỉ phần âm thanh, hệ thống kiểm soát lời bài hát cũng bộc lộ nhiều lỗ hổng. Dù Suno có thể phát hiện khi người dùng sao chép nguyên văn lời ca khúc, việc thay đổi nhẹ cách viết một số từ là đủ để vượt qua kiểm duyệt. Điều này cho phép tạo ra các bản cover AI của những ca khúc nổi tiếng như “Freedom” của Beyoncé hay “Paranoid” của Black Sabbath.
Đáng chú ý, các bản cover do AI tạo ra có thể được xuất file và tải lên các nền tảng streaming như Spotify thông qua các dịch vụ phân phối như DistroKid hoặc CD Baby. Điều này mở ra khả năng kiếm tiền từ các tác phẩm phái sinh mà không trả tiền bản quyền cho tác giả gốc.
Báo cáo cũng cho thấy các nghệ sĩ độc lập là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ ít tên tuổi đã vượt qua hệ thống phát hiện của Suno mà không cần chỉnh sửa. Trong một số trường hợp, các bản cover AI thậm chí còn xuất hiện trực tiếp trên hồ sơ Spotify của chính nghệ sĩ, gây nhầm lẫn và ảnh hưởng đến nguồn thu.
Một ví dụ điển hình là nghệ sĩ folk Murphy Campbell, người phát hiện các bản cover AI từ ca khúc của mình xuất hiện trên Spotify. Sau đó, nhà phân phối Vydia còn gửi khiếu nại bản quyền đối với chính các video của cô trên YouTube, dù các bài hát này thuộc phạm vi công cộng. Sự việc chỉ được giải quyết sau khi có phản ứng mạnh trên mạng xã hội.
Không chỉ riêng Suno, vấn đề còn phản ánh những lỗ hổng rộng hơn trong hệ sinh thái âm nhạc số. Các nền tảng như Spotify cho biết đã triển khai nhiều biện pháp kết hợp giữa công nghệ và kiểm duyệt thủ công để phát hiện nội dung vi phạm. Tuy nhiên, chính đại diện Spotify cũng thừa nhận việc kiểm soát là thách thức lớn trong bối cảnh công nghệ AI phát triển nhanh.
Hiện tại, dù Warner Music Group đã đạt được thỏa thuận với Suno, công ty này vẫn đang đối mặt với các vụ kiện từ những “ông lớn” còn lại trong ngành công nghiệp âm nhạc. Những phát hiện từ The Verge nhiều khả năng sẽ trở thành tài liệu quan trọng trong các tranh chấp pháp lý sắp tới nhằm chống lại Suno.
Nhanhieuviet (Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ - Link gốc)
