<>
Gián đoạn nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông đang khiến nhiều quốc gia châu Á đẩy mạnh sử dụng than làm nguyên liệu sản xuất điện nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, trong bối cảnh giá LNG tăng mạnh sau xung đột Mỹ - Israel với Iran.
Dữ liệu thị trường cho thấy Nhật Bản và Hàn Quốc – hai quốc gia nhập khẩu LNG hàng đầu châu Á – đã tăng đáng kể sản lượng điện than trong tháng 4/2026 và đầu tháng 5/2026, trong khi sản lượng điện khí giảm mạnh.
Tại Nhật Bản, sản lượng điện than trong tháng 4/2026 tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong một năm qua. Ngược lại, sản lượng điện khí giảm 12,9%, xuống mức thấp nhất trong hai năm.
Tại Hàn Quốc, sản lượng điện than tăng 39,7% trong tháng 4/2026 – mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2019, trong khi điện khí giảm 6,4%.
Xu hướng chuyển sang than diễn ra khi xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu LNG của Qatar – nhà cung cấp LNG lớn thứ hai thế giới. Theo giới phân tích, khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar hiện bị ảnh hưởng bởi xung đột.
Thông thường, Nhật Bản và Hàn Quốc sử dụng LNG để bù đắp thiếu hụt điện hạt nhân trong giai đoạn bảo dưỡng trước mùa cao điểm tiêu thụ điện mùa hè. Tuy nhiên, giá LNG giao ngay tại châu Á đã tăng khoảng 62% kể từ khi chiến sự bùng phát, khiến các doanh nghiệp điện lực buộc phải tăng sử dụng than do chi phí thấp và nguồn cung ổn định hơn.
Trong 10 ngày đầu tháng 5/2026, sản lượng điện than tiếp tục tăng mạnh tại cả Nhật Bản và Hàn Quốc, trong khi điện khí giảm sâu hơn.
Tại Đông Nam Á, đợt nắng nóng kéo dài cũng thúc đẩy nhu cầu than gia tăng. Việt Nam ghi nhận sản lượng điện than tháng 4/2026 đạt mức cao kỷ lục 17.864 GWh, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu than phục vụ phát điện của Việt Nam cũng tăng lên mức cao nhất từ trước tới nay.
Theo DBX Commodities, nhập khẩu than nhiệt của các nước châu Á, chưa tính Trung Quốc và Ấn Độ, trong tháng 5/2026 dự kiến tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước, lên khoảng 31 triệu tấn.
Giới phân tích nhận định than đang ngày càng được ưu tiên không chỉ vì yếu tố giá mà còn do lợi thế về an ninh nguồn cung trong bối cảnh thị trường LNG tiếp tục biến động mạnh vì xung đột Trung Đông.
<>
