Viện Kiểm sát Nhân dân TP Bắc Kinh và Trung tâm Bảo hộ Bản quyền Trung Quốc vừa ra mắt một trong những mô hình blockchain truy vấn bản quyền đầu tiên của nước này, giới thiệu chuỗi bảo hộ bản quyền nhằm nâng cao hiệu quả xác minh quyền sở hữu và thẩm tra chứng cứ trong hoạt động công tố.
Nền tảng mới được thiết kế để hỗ trợ các công tố viên xử lý ba vấn đề phổ biến trong các vụ án bản quyền: xác minh tính xác thực của chứng cứ về quyền sở hữu, truy vết nguồn gốc quyền sở hữu, và chứng minh các chuỗi ủy quyền, chuyển nhượng phức tạp.
Theo cơ quan công tố, trong ba năm qua, tỷ lệ các vụ án hình sự trong lĩnh vực bản quyền do các cơ quan kiểm sát tại Bắc Kinh xử lý đã tăng qua từng năm. Các vụ giám sát dân sự luôn chiếm hơn một nửa, với tỷ lệ vượt 50%.
Ông Dou Libo, công tố viên chuyên trách sở hữu trí tuệ thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân TP Bắc Kinh, cho biết sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đã khiến các hành vi làm giả trở nên tinh vi hơn.
“Trong kỷ nguyên AI, các phương thức giả mạo xuất hiện ngày càng nhiều,” ông nói. “Khi các bên nộp chứng nhận quyền sở hữu bản quyền, công tố viên có khả năng hạn chế trong việc tự xác định tính xác thực, và thường phải tiến hành thu thập, xác minh chứng cứ trên diện rộng.”
Ông cũng cho biết thông tin đăng ký bản quyền hiện đang phân tán, thiếu một kênh xác minh thống nhất và có thẩm quyền. Bên cạnh đó, các giao dịch bản quyền thường liên quan đến nhiều tầng cấp cấp phép lại và các mối quan hệ hợp đồng phức tạp, khiến việc xác minh quyền ủy quyền trở nên khó khăn nếu thiếu một mắt xích trong chuỗi.
Nền tảng này tận dụng đặc tính chống sửa đổi của blockchain để tạo ra quy trình khép kín gồm nộp dữ liệu, đối chiếu và phản hồi. Hệ thống có thể nhanh chóng xác minh chứng nhận có hợp lệ hay không, phát hiện thông tin giả mạo và kết nối với Chuỗi Bản quyền Số. Đối với các trường hợp chuyển nhượng bản quyền phức tạp, nền tảng có thể tích hợp thông tin về xác nhận quyền sở hữu và ủy quyền, qua đó giúp tái dựng toàn bộ quá trình của một tác phẩm đã đăng ký từ khi sáng tạo đến chuyển nhượng và đăng ký hợp đồng.
Theo Sách Trắng về công tác kiểm sát sở hữu trí tuệ do Viện Kiểm sát Nhân dân TP Bắc Kinh công bố, các cơ quan kiểm sát tại Bắc Kinh đã xử lý 1.195 vụ án sở hữu trí tuệ trong năm 2025, tăng 10,34% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có 744 vụ hình sự, 255 vụ dân sự, 183 vụ hành chính và 13 vụ kiện vì lợi ích công cộng.
Báo cáo cũng cho thấy các vụ việc liên quan đến lĩnh vực mới nổi tiếp tục gia tăng. Các công tố viên đã xử lý 113 vụ án sở hữu trí tuệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo và dữ liệu, bao gồm các vấn đề như hành vi xâm phạm có yếu tố AI, địa vị pháp lý của dữ liệu huấn luyện AI, và quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ liên quan đến dữ liệu.
Tranh chấp bản quyền trong các ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo vẫn nổi bật. Bắc Kinh đã xử lý 122 vụ án hình sự về bản quyền, trong đó 75,41% liên quan đến phim ảnh, hoạt hình, trò chơi điện tử và các lĩnh vực liên quan.
Ngoài ra, các vụ việc sở hữu trí tuệ có yếu tố nước ngoài cũng gia tăng. Các cơ quan kiểm sát tại Bắc Kinh đã xử lý 244 vụ như vậy, chiếm 20,42% tổng số, bao gồm các lĩnh vực như xâm phạm nhãn hiệu, bảo hộ bản quyền và chỉ dẫn địa lý.
Viện kiểm sát Bắc Kinh cho biết nguyên tắc bảo hộ bình đẳng đối với mọi chủ thể quyền đã nhận được sự công nhận rộng rãi trong các vụ việc này.
Nhanhieuviet (Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ - Link gốc)
