Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ. Đà tăng trưởng này được tạo nên từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố thị trường và khả năng ứng phó kịp thời của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của tôm Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024. Nếu tính cả Hồng Kông, toàn khối Trung Quốc - Hồng Kông đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần. Đáng chú ý, phân khúc cao cấp và các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn tiếp tục tăng trưởng tốt, mở ra dư địa lớn cho tôm hùm, tôm sú và các dòng sản phẩm giá trị cao của Việt Nam.
Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Thị trường Hoa Kỳ vẫn tiềm ẩn rủi ro khi các loại thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và nguy cơ áp thuế chống bán phá giá tiếp tục gây sức ép, khiến sức mua có xu hướng chững lại.
Trong bối cảnh đó, EU và khối CPTPP nổi lên như những vùng đệm ổn định. Xuất khẩu sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, trong khi khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8%, với Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia duy trì nhập khẩu ổn định.
Về cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng vẫn giữ vai trò trụ cột, đạt gần 3 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhóm “tôm loại khác” tăng gần 67%, trong đó tôm sống, tươi và đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh xu hướng nâng cao giá trị và phân khúc xuất khẩu của ngành.
Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội và thách thức đan xen. Theo đó, diễn biến thương mại toàn cầu sẽ còn nhiều biến động, Trung Quốc, EU và CPTPP tiếp tục là các thị trường trụ cột, trong khi Hoa Kỳ tiềm ẩn rủi ro thuế. Bên cạnh đó, Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với chi phí thấp, con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.
Do đó, 2026 sẽ là năm thử thách về bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp. Khả năng đứng vững của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng tốt các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhanhieuviet (Theo thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn – Link gốc)
